Yükleniyor
Liman Han, 1913 yılında Sultan Reşad tarafından oğullarına gelir sağlamak amacıyla Mimar Vedat Tek'e yaptırılmıştır. 1331 (1915) tarihli yapı, I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın önemli örneklerinden biridir.
İlk adı Mes'adet Han olup, Cumhuriyet döneminde dilde sadeleşme süreci ve limana yakın konumu nedeniyle zamanla Liman Han olarak anılmaya başlanmıştır. Eminönü Bahçekapı'da, Yalıköşkü Caddesi üzerinde yer alan yapı, inşa edildiği dönemde ticaret ve liman faaliyetlerinin merkezinde konumlanmıştır.
Uzun yıllar iş hanı olarak kullanılan bina, 2000'li yılların başında zemin kaynaklı statik sorunlar nedeniyle boşaltılmıştır. 2007 yılında mülkiyetinin İstanbul Ticaret Odası'na geçmesiyle birlikte restorasyon süreci başlamış, çalışmalar 2021 yılında tamamlanmıştır.
Liman Han, I. Ulusal Mimarlık Akımı'nın karakteristik özelliklerini taşımaktadır. Osmanlı klasik mimarisine gönderme yapan öğeler ile erken 20. yüzyılın dekoratif anlayışı bir arada kullanılmıştır.
Yapının cephesi, katlara göre farklı pencere biçimleri ve zengin süslemelerle dikkat çekmektedir. Birinci katta düz atkılı pencereler, aralarında eşkenar dörtgen formunda Art Deco stilinde toplarla süslenmiş dekoratif kompozisyonlar yer alır.
İkinci katta basık kemerli pencereler lacivert ve turkuaz çini bezemelerle bütünlük sağlar. Üçüncü katta daha geniş ölçekte çift gözlü ve basık kemerli, dördüncü katta ise tek gözlü sivri kemerli pencereler görülür. Üst katlarda çini süslemeler daha belirgin hâle gelir.
Ana giriş kemeri, baklava başlıklı kısa ve kalın mermer sütunlara oturur. Mukarnaslı başlıklarda lacivert ve turkuaz tonlarda çini uygulamaları ile firuze zemin üzerine lacivert palmetler ve turkuaz kabaralar dikkat çekici bezeme unsurlarını oluşturur. Cephe geniş bir saçakla sonlanmaktadır.
Yapının iç mekân kurgusu merkezi hol etrafında şekillenmiştir. Ana hol ve merdiven duvarları, zeminden yaklaşık 70 cm yüksekliğe kadar çini bantla kaplanmıştır.
Firuze rengin hâkim olduğu çinilerde lacivert ve beyaz tonlar kullanılmıştır. Desensiz yüzeyler, üst bölümde hatâyî motifli bordürle sınırlandırılmıştır.
Ferforje merdiven korkulukları ve metal detaylar dönemin estetik anlayışını yansıtır. Yapının özgün teknolojik unsurlarından biri olan tarihi asansör, restorasyon sürecinde de titizlikle korunmuştur.
Zemin kaynaklı sıvılaşma problemleri nedeniyle yapıda ciddi oturmalar meydana gelmiş; ön cephede denize doğru 107 cm, soldan sağa doğru ise 28 cm'lik yatma tespit edilmiştir. 2007 yılında mülkiyetinin İstanbul Ticaret Odası'na geçmesiyle kapsamlı bir restorasyon süreci başlatılmıştır.
Restorasyon kapsamında mermer zemin ve duvar kaplamaları, çini bezemeler, kapı ve pencere doğramaları, ferforje korkuluklar, metal kepenkler, kalorifer petekleri, posta kutusu ve tarihi asansör sökülerek restore edilmiş; özgün nitelikleri korunarak yeniden yerlerine monte edilmiştir. Çalışmalar 2021 yılında tamamlanmıştır.
Restorasyon sonrası Liman Han, kültür, araştırma ve gastronomi işlevleriyle yeniden kent yaşamına kazandırılmıştır. Zemin katta Kitap İstanbul mağazası ve Bullvar Kahve; asma kat ve birinci katta Dersaadet Kütüphanesi, İstanbul Koleksiyonu ve ticaret yayınları yer almaktadır.
İkinci katta 1882'den günümüze İTO yayınları ve rezervasyon sistemiyle kullanılan Nadir Eserler Koleksiyonu bulunmaktadır. Üst katlarda İTO Stratejik Araştırmalar Merkezi ofisleri, çatı katında ise Cemile Sultan Liman Han Restoran hizmet vermektedir.